DE WATERVOGEL

Galerie en beeldentuin

Burkina Faso

Onderaan de pagina vindt u een kaart van Burkina Faso

Klik voor foto's op de naam van de betreffende stam:

Bobo

De Bobo worden In de literatuur over Afrikaanse kunst Bobo-Fing genoemd, maar ze noemen zichzelf Bobo. Ze wonen in het oosten van Burkina Faso, en ook in Mali. Ze zijn boeren.
De Bobo god, schepper van de aarde en de dieren, Wuro, heeft de wereld gevormd vanuit een bal van modder. De eerste man op aarde was een smid. Dwo, een zoon van de Wuro, was verantwoordelijk voor het helpen van de mensheid. De smeden waren de priesters van Dwo. Dwo was de tussenpersoon tussen de mensheid en de maker; maskers zijn de steunpilaar van de traditie en de betekenis ervan werd geopenbaard aan jonge jongens tijdens hun initiatie.
Wonend in een gebied van droge savannes waar oogsten afhankelijk zijn van de regenval, houden de Bobo een reeks zuiveringsrituelen om zich te verzoenen met de natuur. Maskers hebben de wezenlijke functie van het uitwissen van het kwaad en het herstellen van het door God gegeven evenwicht tussen zon, aarde en regen.
De maskers vertegenwoordigen Dwo of beschermende geesten: wrattenzwijn, mannelijke buffel met platte horens, haan met zijn kuif loodrecht op kop, toekan, vis, antilopen, slang, en de havik. De maskers symboliseren dieren of geesten en worden gedragen tijdens de plechtigheden in verband met nieuwe gewassen, inwijdingen en begrafenissen. Onder de Bobo vloeit de heiligheid van het masker voort uit het feit dat de goddelijkheid wordt geacht aanwezig te zijn in het masker.  De Bobo  maken ook bronzen hangers en beelden.

Bwa

De Bwa wonen in Mali en Burkina Faso.
Houten maskers worden alleen gevonden gebruikt door de BWA in het zuiden. De meerderheid van maskers hebben een rond gezicht met geometrische versieringen in felle kleuren, en worden bekroond met een grote plank met een halvemaan-vormig motief aan het eind. De ogen zijn soms concentrische cirkels en verwijzen naar een uil.   Deze maskers vertegenwoordigen dieren: antilopen, wilde buffels, apen, krokodillen, slangen, vissen, vogels en insecten, samen met enkele mensen. Het masker wordt gedragen voor het gezicht. De danser kijkt via het open gat van de mond. Deze maskers worden geacht bewoond te zijn door bovennatuurlijke krachten.

Gourounsi

Gourounsi is een verzamelnaam voor een aantal stammen die leven in het westen en zuiden van het Mossi plateau in Burkina Faso. De maskers stellen bushgeesten voor. Ze zijn gemaakt in de vorm van palen of in de vorm van dieren. Ze zijn vaak rood, zwart en wit. De ogen steken uit en zijn omringd door concentrische cirkels, de diermaskers met een tamelijk korte snuit en de abstractere maskers met een grote en uitstekende mond . Ze zijn versierd met geometrische motieven, en vaak opnieuw beschilderd. De drager van het masker moet zich gedragen als het dier doet, zijn manier van lopen nabootsen. Het masker is van belang tijdens de ceremonies aan het eind van de initiatie, op begrafenissen van notabelen en als amusement voor bepaalde markt dagen.

Gurumba (Kurumba)

De Gurumba wonen in een klein, extreem droog, gebied ten noorden van de Mossi, op de grens van de Sahel.
Ze maken antilopenmaskers in twee belangrijke stijlen. In het Noorden zijn de maskers, Adoné genoemd, vrij realistisch, met lange, slanke hoorns. Ze zijn okerbruin, rood en geel gekleurd, met dezelfde pigmenten als ook gebruikt worden door de pottenbakkers in de Sahel.
In het Zuiden maakten de Gurumba antiloop-plankmaskers.

De maskers worden o.a. gebruikt om de overledenen te begeleiden naar hun graf en weken of maanden later om de geest van de overledene te bevrijden om deze in staat te stellen zich bij de voorouders te voegen.
Ongebruikt worden ze vaak op altaars geplaatst, waar men er offers op kan brengen

Lobi

De Lobi bewonen delen van het zuiden van Burkina Faso. De meesten hebben nog animistische overtuigingen. Ze aanbidden de geesten van de voorouders.
De betekenis van de Lobi-beelden ligt in de houding. Een figuur met zijn hoofd gebogen en zijn handen achter zijn rug rouwt om de dood van een geliefde. Een figuur met een arm gestrekt naar de zijkant blokkeert de ingang van het huis tegen kwaadaardige geesten.
Veel Lobi figuren omvatten meerdere armen, benen of hoofden. Deze vertegenwoordigen ti bala of uitzonderlijke personen. Een figuur met meer dan één hoofd is twee maal zo snel in zijn optreden tegen kwaadaardige krachten. Deze figuren vervullen tevens verschillende tijdelijke taken, zoals het vinden van een huwelijkspartner, vrouwen met kinderen zegenen, en helpen bij het voorkomen van bepaalde ziekten of genezing ervan.

Mossi

De Mossi vormen de grootste etnische groep in Burkina Faso.
De beeldhouwers vormden een aparte kaste en leefden in afzonderlijke wijken; ze trouwden uitsluitend binnen het kastenstelsel. Ze maakten sieraden, metalen en houten sculpturen, beelden en maskers.
Het onderhouden van goede betrekkingen met de voorouders en een verscheidenheid van bovennatuurlijke krachten is een belangrijke zorg van de Mossi en motiveert de kunstproductie in de regio. De maskers worden gebruikt ter ere van de geesten van de wildernis en de controle op de krachten van de natuur.
Mossi beeldhouwers zijn vooral beroemd om hun veelkleurige maskers. Het zijn vaak enorme maskers; ze werden beschouwd als de zetel van de geest. De begrafenismaskers begeleiden de overledene, waardoor ze kunnen toetreden tot de wereld daarbuiten. Andere maskers worden gebruikt aan het begin van het regenseizoen, om de gemeenschap te verzekeren van een goede oogst. En als de eerste vruchten van het land rijp zijn. Tussen de “verschijningen” bleven de maskers in de familie schrijn, waar ze gebeden en offers ontvingen.

burkina